Rosja w takim samym stopniu fascynuje, co drażni i czasem trudno spojrzeć na ten kraj obiektywnie, nie biorąc pod uwagę politycznych animozji, o których słyszy się niemal codziennie. A warto poznać najciekawsze miejsca kraju o tak bogatej kulturze i wielowiekowej historii. Szczególną uwagę warto zwrócić na najsłynniejsze rosyjskie budowle.

Najważniejszymi i największymi miastami w Rosji jest Moskwa, Petersburg, Nowosybirsk i Jekaterynburg. Zacznijmy od tego ostatniego – położonego pod stokami Uralu, po azjatyckiej stronie. Miasto w latach 1924–91 nosiło nazwę Swierdłowsk – otrzymało nazwę na cześć Jakowa Swierdłowa – jednego z przywódców bolszewickich, w latach 1917–19 był formalną głową państwa. Warto zobaczyć tam klasycystyczne domy z XVIII i XIX wieku. Wielki Złatoust, czyli cerkiew Maksimilianowska pochodzi z drugiej połowy XIX wieku, kiedy była wzniesiona jako dzwonnica cerkwi św. Ducha. W 1930 r. cerkiew została najpierw zamknięta, a następnie usunięta (w tym roku odbyła się wielka akcja usuwania cerkwi w całej Rosji). W 2006 r. postanowiono odbudować cerkiew. Reprezentuje ona styl bizantyjski i jest zwieńczona pięcioma kopułami wokół dzwonnicy – również zakończonej kopułą.

Inną historyczną świątynią jest cerkiew na Krwi. Została wzniesiona w tym samym miejscu, w którym zamordowano Mikołaja II i jego rodzinę. Przy schodach do wejścia znajduje się pomnik poświęcony carowi i jego rodzinie. Kolejną cerkwią jest cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego. Została ona zamknięta w 1926 r. Ponowna konsekracja cerkwi odbyła się w 1991 roku. Pałac Rastorgujewa-Charitonowa został wybudowany w 1824 roku w stylu neoklasycystycznym. Do pałacu należy też piękny ogród angielski. Wybudował go kupiec. Obecnie jest to ośrodek dla dzieci.

Nowosybirsk jest uznawany za nieoficjalną stolicę Syberii. Miasto to jest przede wszystkim ważnym ośrodkiem handlowym, przemysłowym, uniwersyteckim i transportowym. Znajduje się w nim dworzec kolei transsyberyjskiej, która jedzie od Moskwy do Władywostoku nad Pacyfikiem. Jako jedyne miasto na Syberii Nowosybirsk ma metro. Najważniejsze zabytki są położone na placu Lenina, gdzie znajduje się ogromny Teatr Opery i Baletu, i na Krasnym Prospekcie. Największym zabytkiem jest ceglany sobór Aleksandra Newskiego z wielką, pozłacaną kopułą. Znajdują się tu też historyczne cerkwie: św. Proroka Daniela i św. Serafima z Sarowa.

Petersburg za czasów carskich nosił nazwę Piotrogród, a za czasów socjalistycznych – Leningrad. Od 1712 do 1918 roku była to stolica Rosji. W wyniku rewolucji październikowej i obalenia caratu stolicę przeniesiono do Moskwy. Jest miastem wydzielonym – mimo że jest stolicą obwodu leningradzkiego, to sam do niego nie należy. Miasto zyskało prestiż, gdy po długich staraniach uzyskało dostęp do Bałtyku. Celem cara było zbudowanie twierdzy, która świadczyłaby o wielkości Rosji. W wyniku tego planu stworzono Twierdzę Pietropawłowską: najstarszy budynek miasta (z roku 1703). Wewnątrz znajdują się krypty rosyjskich monarchów (Mikołaja II, Aleksandra II). W czasie rewolucji październikowej garnizon twierdzy wydał rewolucjonistom ok. 100 tys. karabinów. Z polecenia carycy Elżbiety został wybudowany Pałac Zimowy – wzorowany na paryskim Wersalu. Od momentu wybudowania budynku Sankt Petersburg zaczęto nazywać Wersalem Północy. Zamieszkała tu caryca Katarzyna II. To na placu przed pałacem rozegrała się tzw. krwawa niedziela, która stała się przyczyną wybuchu rewolucji w 1905 r. Zajęcie pałacu przez bolszewików w 1917 stało się jednym z symboli rewolucji październikowej. Od 1922 roku pałac jest jednym z budynków, w którym mieszczą się ekspozycje Muzeum Ermitrażu. Znajduje się tu też najstarsze muzeum Rosji – Akademia Sztuki. Ciekawą atrakcją jest Krążownik Aurora – przekształcony w muzeum okręt będący symbolem rewolucji październikowej. Muzeum można zwiedzać za darmo. Piękną budowlą jest Sobór Zmartwychwstania Pańskiego. Została ona zbudowana w miejscu, gdzie w 1881 roku zabito cara Aleksandra II Romanowa.

Moskwa z kolei jest największym miastem Europy, mieszka tu ponad 10 mln ludzi. Według rankingu magazynu „Forbes” to właśnie w Moskwie mieszka najwięcej miliarderów na świecie. W 1990 roku centrum miasta, z Kremlem i Placem Czerwonym na czele, zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. To również w Moskwie w ostatnich latach zdarzyły się dwie wielkie tragedie: zamach czeczeńskich terrorystów na Teatr na Dubrowce w 2002 roku oraz wybuch bomby w moskiewskim metrze w 2004 r. Tutaj znajduje się siedziba prezydenta, parlament rosyjski, czyli Duma Państwowa, oraz największa cerkiew świata – Cerkiew Chrystusa Zbawiciela. Została ona zbudowana w podzięce Bogu za uratowanie Rosji przed najazdem Napoleona w 1812 r. Cerkiew wieńczy wielka, złota kopuła i dwie mniejsze. W 1831 roku została wysadzona w powietrze. Po odbudowanie poświęcono ją w roku 2000. Tutaj znajduje się też Monaster Daniłowski – siedziba patriarchy Wszechrosji i zarazem najstarszy prawosławny klasztor w Moskwie. W skład kompleksu budynków wchodzi pięć cerkwi i Sobór Trójcy Świętej. Warto zwiedzić Pałac Kuskowo , który do 1917 roku był własnością hrabiów Szeremietiewów. Cykl budynków został wzniesiony w okresie wczesnego klasycyzmu. Główną synagogą Rosji jest Synagoga Chóralna w Moskwie. Nawiązuje ona do Wielkiej Synagogi Warszawskiej, została zaprojektowana w stylu eklektycznym. Ostatecznie budowę zakończono w 1906 roku. Naprzeciwko Uniwersytetu Moskiewskiego im. Michaiła Łomonsowa znajduje się Taras Widokowy na Worobiowych Gorach. „Wróble wzgórza” są jednym z najwyżej położonych punktów miasta, znajdują się po prawej stronie rzeki Moskwy. Przy Placu Łubiańskim znajduje się mało chlubna dla Rosji, ale ważna pod względem historycznym Łubianka. W podziemiach tego budynku znajdowało się miejsce przesłuchań KGB i NKWD. Zamordowano tu tysiące więźniów politycznych. Dziś znajduje się tu siedziba Federalnej Służby Bezpieczeństwa, która zastąpiła KGB w 1995 roku. Podobno w podziemiach do dziś znajduje się areszt śledczy. Patrarsze Prudy to skwer znany doskonale z powieści Bułhakowa „Mistrz i Małgorzata”. Pośrodku jest staw, a na placu został postawiony pomnik bajkopisarza Iwana Kryłowa. Galeria Trietiakowska jest 155-letnim muzeum, w którym można zwiedzić najważniejsze rosyjskie dzieła sztuki. Wisienką na torcie w zwiedzaniu Moskwy jest oczywiście Kreml i Plan czerwony – symbole Moskwy. Kreml jest ogromnym ogrodem warownym. Od 1955 jest otwarty dla zwiedzających. Można tu zobaczyć m.in. największy na świecie dzwon Car Kołokoł oraz zbrojownię kremlowską. Na placu czerwonym znajduje się Mauzoleum Lenina, gdzie można zobaczyć zabalsamowane ciało przywódcy rewolucji, GUM czyli Wierchnije Targowyje Riady. W tym trzypiętrowym budynku znajduje się ponad tysiąc sklepów. Ostatnią turystyczną nowinką, a według niektórych nawet sensacją, jest pomnik papieża Jana Pawła II położony nieopodal Kremla. Innymi wartymi zwiedzenia miejscami w Rosji są: niewielka świątynia w Czerkiesji Jużnyj Ilińskij Chram, klasztor Raifskij Monastyr niedaleko Zielienodolska z 1613 roku, Kreml w Kazaniu, Monaster Borysa i Gleba – zespół klasztorny położony niedaleko Jarosławia oraz Astrachański Kreml – stopniowo zmodernizowany zamek uznawany za jedną z najciekawszych budowli Rosji.

Kultura

Nie można odmówić Rosji sukcesów na polu kulturowym. Literatura, muzyka, sport, kinematografia, balet – w tych dziedzinach Rosjanie mają zasługi od wieków. Początki literatury rosyjskiej datuje się na X wiek i początek okresu staroruskiego, ale nie bez przyczyny to wiek XIX nazywany jest złotym w historii literatury rosyjskiej. To z tego wieku pochodzą dzieła romantyków: Aleksandra Puszkina, Michaiła Lermontowa, Nikołaja Gogola, Tarasa Szewczenki oraz twórców drugiej połowy XIX wieku: Fiodora Dostojewskiego, Lwa Tołstoja. W tamtym okresie żył również twórca anarchizmu – Michaił Bakunin. Z kolei lata 1880–1917 są nazywane okresem srebrnym. Z tamtych lat pochodzą dzieła Antona Czechowa, Siergieja Jesienina czy Leonida Andrejewa. Pod koniec tego okresu ukształtowała się rosyjska szkoła formalna, do dziś ważna w historii teorii literatury i stylistyki. Innym istotnym pisarzem z okresu srebrnego był Maksim Gorki: twórca powieści „Matka” czy dramatów „Wassa Żeleznowa” i „Na dnie”. We współczesnej literaturze ogromne znaczenie ma powieść Aleksandra Sołżenicyna „Archipelag gułag” opowiadająca o komunistycznych łagrach. Ich wymienna nazwa – gułag – ma swoje początki właśnie w tytule utworu, który otrzymał Literacką Nagrodę Nobla w 1970 roku. Rosyjska muzyka poważna również swoje największe sukcesy zaczęła odnosić w XIX wieku. To w tym wieku żył Piotr Czajkowski („Jezioro łabędzie”, „Marsz słowiański”, „Dziadek do orzechów”), Aleksander Archangielski („Panichida” wykonywana w trakcie nabożeństw żałobnych w kościele prawosławnym – link poniżej), Modest Musorgski („Taniec kurcząt w skorupkach”, „Noc na Łysej górze”, „Hopak”) czy Rimski-Korsakow („Morze i okręt Sindbada”). Reprezentantem modernizmu jest kompozytor pochodzenia polskiego Igor Strawiński („Święto wiosny”, „Pietruszka”, „Ognisty ptak”). Inni XX-wieczni kompozytorzy to Siergiej Prokofiew („Taniec rycerzy”), Dymitr Szostakowicz („Walc nr 2”– link poniżej) czy Aram Chaczaturian (Walc z filmu „Maskarada” – link poniżej). Rosjanie mają duże osiągnięcia przede wszystkim w piłce nożnej, siatkówce i lekkoatletyce. Do klasycznych przykładów radzieckich filmów zalicza się „Pancernika Potiomkina”, „Idź i patrz”, „Cichy don”, „Lecą żurawie”. Po upadku ZSRR duży sukces odniosły filmy „Spaleni słońcem” (Oscar dla najlepszego nieanglojęzycznego filmu 1995), „Wszyscy umrą a ja nie” czy zwycięzca tegorocznego festiwalu w Cannes „Faust”. Rosja stała się centrum światowego baletu w drugiej połowie XIX wieku. Do historii przeszedł Balet Balszoj usytuowany w moskiewskim Teatrze Balszoj. Do najwybitniejszych baletnic i balerinów należy Wacław Niżyński, Anna Pawłowa, Maja Plisiecka i Michaił Barysznikow (o jego ucieczce z ZSRR powstał w 1985 roku film „Białe noce”).

Wskazówki turystyczne, czyli o czym warto wiedzieć?

Do podróżowania konieczny jest paszport, ale nie tylko. Od 2003 roku Polacy mogą podróżować po Rosji po okazaniu wizy. Wydaje je Wydział Konsularny Ambasady Rosji w Polsce (link odsyłający do wniosków wizowych – poniżej). Koniecznie trzeba przestrzegać przepisów związanych z deklaracją celną. Można bez konsekwencji wywieźć: wyroby alkoholowe – 2 l, papierosy – 200 szt., cygara – 50 szt., czarny i czerwony kawior – 250 g, szlachetne gatunki ryb – 2 kg. Trzeba również uważać na przepis o wywożeniu dzieł sztuki. Jest on możliwy tylko po uzyskaniu zezwolenia Ministerstwa Kultury Rosji, jednak funkcjonariusze straży granicznej często bardzo rozszerzają interpretację dzieła sztuki. Najlepiej nie podróżować z żadnym obrazem, figurką itp. Osoby podróżujące samochodami muszą pamiętać o wykupieniu ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej. Gdy dotrzemy już do Rosji, musimy koniecznie zadbać o zameldowanie najpóźniej w czasie trzech dni od dnia przyjazdu. Goście hotelowi są automatycznie rejestrowani w recepcji. Jeśli wyjeżdżamy na prowincję Rosji powinniśmy zaszczepić się przeciwko tężcowi, dryfterowi lub żółtaczce typu A, B. Ryzyko zarażenia na terenie rosyjskiej prowincji jest wysokie. Powinniśmy się też przygotować na to, że w rosyjskich muzeach i galeriach ceny biletów są wyższe dla turystów, niż dla miejscowych. Uniknąć tego można tylko w przypadku bardzo dobrej znajomości języka rosyjskiego i udawania mieszkańca Rosji. Inną ważną zasadą jest to, że w Rosji nie warto spierać się z urzędnikami. To oni mają zawsze rację, nawet jeśli my widzimy, że tak nie jest. Dlatego nie warto wdawać się w dłuższą rozmowę z policją (grozi nam wtedy np. grzywna za obrazę funkcjonariusza publicznego).

Jeśli chodzi o klimat Rosji – jest on zróżnicowany ze względu na ogromne rozmiary kraju. Przeważa klimat podbiegunowy (Syberia) i umiarkowany. Najcieplejsza jest wschodnia część Rosji – latem temperatura dochodzi do 25 stopni.

Ciekawe strony:

wnioski wizowe i instrukcje ich wypełniania: kliknij tutaj

ambasada Polski w Rosji: kliknij tutaj 

ambasada Rosji w Polsce: kliknij tutaj 

strona o geografii i roślinności rosyjskiej: kliknij tutaj 

turystyka w Rosji: kliknij tutaj 

dowcipy o Rosji i Rosjanach: kliknij tutaj 

strona o Rosji i Ukrainie: kliknij tutaj 

portal poświęcony nauce języka rosyjskiego: kliknij tutaj 

film o zabytkach moskiewskich: kliknij tutaj 

„Marsz słowiański” Czajkowskiego (dedykowany wojsku rosyjskiemu walczącemu przeciwko Imperium Ottomańskiemu): kliknij tutaj 

„Panichida” Archangielskiego: kliknij tutaj 

Walc nr 2 Szostakowicza: kliknij tutaj 

Walc z „Maskarady” Chaczaturiana: kliknij tutaj 

KOMENTARZE:

Dodawanie komentarzy wyłącznie po zalogowaniu (formularz logowanie z prawej strony).