Albania – kraj w Europie Południowej, położony w zachodniej części Półwyspu Bałkańskiego, nad Adriatykiem i Morzem Jońskim – jest najmniejszym spośród pięciu państw leżących na tym półwyspie. To kraj górzysty. Obszary leżące powyżej 1000 m n.p.m. zajmują 28,5% powierzchni (średnia wysokość 714 m). Najwyższym szczytem kraju jest Korab (2764 m n.p.m.).

Płaskie wybrzeże adriatyckie charakteryzuje się piaszczystymi plażami, natomiast wybrzeże jońskie, zwane Riwierą Albańską, jest wysokie i skaliste. Wnętrze kraju zajmują Góry Północnoalbańskie (Alpy Albańskie) oraz góry Tomori i Korabi, zbudowane głównie z wapieni, z licznymi formami zjawisk krasowych (m.in. źródłami wywierzyskowymi). Śródgórska kotlina Korczy (dno na wysokości 800 m n.p.m.) stanowi odrębną jednostkę fizyczno-geograficzną. Albania położona jest w strefie aktywnej sejsmicznie. Ostatnie silne trzęsienie ziemi wystąpiło w 1979 r. w okręgach Szkodry i Lezhy.

Albania pokryta jest gęstą siecią rzeczną, należącą do zlewisk mórz Adriatyckiego i Jońskiego. Rzeki mają charakter górski. Największymi rzekami są: Drin (285 km), Semani (281 km), Vjosa (238 km) i Shkumbini (181 km). Jedyną żeglowną rzeką jest Buna (41 km). Na pograniczu znajdują się trzy największe jeziora: Szkoderskie (z Czarnogórą), Ochrydzkie i Prespa (z Macedonią).

Klimat

W przeważającej części Albanii panuje klimat podzwrotnikowy morski typu śródziemnomorskiego. Jedynie na krańcach wschodnich (poza barierą gór) występuje klimat kontynentalny. Średnia temperatura w styczniu waha się  od poniżej 0°C w górach (ze spadkami poniżej –20°C) do 5–9°C na wybrzeżu, a w lipcu od około 15°C w najwyższych partiach gór do 23–25°C na wybrzeżu (z maksimami powyżej 40°C). Średnia roczna suma opadów wynosi od 700 mm na wybrzeżu i w kotlinach śródgórskich do ponad 2000 mm w górach. Opady występują głównie od października do stycznia. Latem w południowej części kraju panują długotrwałe susze, zimą zaś – w górach – obfite opady śniegu.

Parki narodowe i rezerwaty zajmują około 12 tysięcy hektarów, m.in.: Tomori, Lura, Divjaka i Logara.

Historia

W przeszłości terytorium Albanii zamieszkiwały ludy indoeuropejskie, które około 1000 r. p.n.e. napłynęły na tereny Półwyspu Bałkańskiego. W II w. p.n.e. włączone ono zostało do imperium rzymskiego, a po jego upadku (395) weszło w skład cesarstwa bizantyjskiego. W VI–VII w. na tereny te przybyli Słowianie. W XIV w. Albania została podbita przez Serbów.  Do 1479 prawie cała Albania została włączona do imperium tureckiego i pozostawała pod jego panowaniem przez prawie 450 lat. W XIX w. rozwinął się ruch wyzwoleńczy, który doprowadził w listopadzie 1912 r. do proklamowania niepodległość Albanii, którą w lipcu 1913 r. zatwierdziła konferencja ambasadorów w Londynie. Od listopada 1944 r. do 1992 r. władzę sprawowali komuniści.

Warto wiedzieć:

W 1967 r. Albania pierwsza ogłosiła, że jest państwem ateistycznym. Zamknięto wszystkie meczety i kościoły, zakazano praktyk religijnych. Ponowne otwarcie nastąpiło w listopadzie 1990 r., a w roku następnym nawiązano stosunki dyplomatyczne z Watykanem.

W Albanii do dzisiaj przetrwały silne więzi rodzinne (wielka rodzina), stosunki patriarchalne i zasady prawa zwyczajowego.

Rząd albański wspiera wszelkie ruchy na rzecz obrony praw ludności albańskiej poza granicami kraju: przede wszystkim Wyzwoleńczej Armii Kosowa (UCK), walczącej o jego niepodległość. W 1999 r. po rozpoczęciu przez Serbów masowych czystek etnicznych w Kosowie oraz po podjęciu bombardowań przez lotnictwo NATO Albania udzieliła schronienia ponad 700 tys. albańskich uchodźców.

Ludność wiejska stanowi około 64% mieszkańców Albanii. Większość mieszka w zachodniej części kraju oraz w dolinach rzek i kotlinie Korczy.

KOMENTARZE:

Dodawanie komentarzy wyłącznie po zalogowaniu (formularz logowanie z prawej strony).